รถ EV ชาร์จช้า? ทำไมรถคันเดียวกันเสียบคนละเครื่องเร็วไม่เท่ากัน
รถคันเดิม แบตเท่ากัน แต่ชาร์จคนละตู้ความเร็วไม่เท่ากัน เพราะอะไร? เข้าใจว่าความเร็วชาร์จจริงถูกกำหนดโดยค่าต่ำสุดระหว่างตู้ รถ และสถานะแบตเตอรี่
ผมเชื่อว่าหลายคนที่ใช้รถไฟฟ้าน่าจะเคยเจอเหตุการณ์นี้ครับ
รถคันเดิม แบตเหลือเท่ากัน แต่พอไปเสียบชาร์จคนละที่ ความเร็วกลับไม่เท่ากัน บางที่ขึ้นร้อยกว่ากิโลวัตต์ บางที่ได้แค่ครึ่งเดียว ทั้งที่ป้ายหน้าตู้เขียนเลขเยอะเหมือนกัน
เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าตู้ไหนดีกว่าตู้ไหนเสมอไปครับ มันมีเหตุผลอยู่ และผมคิดว่าถ้าเข้าใจไว้ จะช่วยให้เราเลือกและวางแผนการชาร์จได้ดีขึ้น
ความเร็วจริงคือ “ค่าต่ำสุด” ในสมการ
หลักง่าย ๆ ที่ลองเอาไปใช้ได้คือ ความเร็วชาร์จจริง ถูกกำหนดโดย “ตัวที่น้อยที่สุด” ในสมการ ไม่ใช่ตัวเลขที่มากที่สุด
ในหนึ่งครั้งที่ชาร์จ มีอย่างน้อยสามฝ่ายคุยกันอยู่:
- หนึ่ง คือตัวเครื่องชาร์จ ว่าจ่ายไฟได้สูงสุดเท่าไร
- สอง คือตัวรถ ว่ารับไฟได้สูงสุดเท่าไร ณ ตอนนั้น
- สาม คือแบตเตอรี่ ว่าสถานะตอนนั้นพร้อมรับไฟแค่ไหน (เหลือกี่เปอร์เซ็นต์ ร้อนหรือเย็น)
ระบบจะจ่ายไฟที่ “ค่าต่ำสุด” ของสามอย่างนี้เสมอ
ยกตัวอย่างให้เห็นภาพครับ ถ้าตู้จ่ายได้ 240 กิโลวัตต์ แต่รถคุณรับได้สูงสุด 120 กิโลวัตต์ คุณก็จะได้ราว 120 ไม่ใช่ 240 กลับกัน ถ้ารถรับได้ 150 แต่ไปเจอตู้ที่จ่ายได้แค่ 60 คราวนี้ตู้กลายเป็นตัวจำกัดแทน
ปัจจัยที่คนมักไม่ทันคิด: การแบ่งกำลังของตู้
ยังมีอีกปัจจัยที่คนมักไม่ทันคิด คือ การแบ่งกำลังของตู้ ตู้ DC หลายรุ่นมีสองหัว ถ้ามีคนเสียบชาร์จอีกหัวพร้อมกัน ตู้อาจแบ่งกำลังออกเป็นสองข้าง ทำให้ที่ควรได้เต็ม กลับได้ราวครึ่งเดียวในช่วงนั้น พอรถอีกคันชาร์จเสร็จ กำลังก็มักจะกลับมาเต็มเอง
เรื่องของแบตเตอรี่เอง
และสุดท้ายคือตัวแบตเตอรี่เอง ถ้าแบตยังเย็นอยู่ หรือเหลือเยอะใกล้เต็ม รถจะขอรับไฟช้าลงเองเพื่อถนอมแบต ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่ความผิดของตู้ (เรื่องแบตใกล้เต็มแล้วชาร์จช้า อ่านเพิ่มได้ใน ทำไมแบตใกล้เต็มยิ่งชาร์จช้า)
หรือถ้าแบตกำลังร้อน รถก็อาจจะรับไฟได้ช้าลง เนื่องจากเป็นระบบการรักษาความปลอดภัยของตัวรถนั่นเองครับ
ครั้งหน้าลองสังเกตดู
เพราะฉะนั้น ครั้งหน้าถ้าเจอว่าชาร์จช้ากว่าที่คิด ลองสังเกตดูครับว่าตอนนั้นแบตเหลือเท่าไร มีคนชาร์จข้าง ๆ ไหม และอากาศเป็นอย่างไร หลายครั้งคำตอบก็อยู่ในสามข้อนี้เอง
ถ้าใครมีมุมหรือประสบการณ์ต่างจากนี้ ผมยินดีฟังครับ เรื่องพวกนี้ยิ่งแลกเปลี่ยนกันยิ่งเข้าใจง่ายขึ้น
อ่านต่อในซีรีส์ความรู้การชาร์จ:
- อะไรคือปัจจัยที่ทำให้ชาร์จได้ไวที่สุด
- ทำไมแบตใกล้เต็มยิ่งชาร์จช้า
- อ่านสเปกเครื่องชาร์จยังไง ไม่ให้เจอเครื่องที่ช้ากว่าที่คิด
สำหรับเจ้าของพื้นที่ที่สนใจว่าทำเลของตัวเองควรใช้เครื่องแบบไหน ทักมาคุยกับทีม eEV ได้ครับ